Nargile sırasında veya nargile içtikten kısa süre sonra başlayan baş dönmesi, baş ağrısı, mide bulantısı, halsizlik ve sersemlik her zaman basit bir rahatsızlık olarak değerlendirilmemelidir. Bu belirtiler, özellikle kömürden kaynaklanan karbonmonoksit maruziyeti veya tütünün içerdiği nikotin ile ilişkili olabilir.
Kısaca: Nargileden zehirlenme olur mu? Evet, nargile kullanımına bağlı zehirlenme yaşanabilir. En önemli risklerden biri, nargile kömürünün yanması sırasında oluşan karbonmonoksitin solunmasıdır. Tütünlü ürünlerde yoğun nikotin maruziyeti de mide bulantısı, kusma, terleme, çarpıntı ve baş dönmesi gibi şikâyetlere yol açabilir.
Acil durum uyarısı Nargile sonrasında bayılma, bilinç bulanıklığı, nefes darlığı, göğüs ağrısı, nöbet, şiddetli baş ağrısı veya sürekli kusma görülüyorsa kişi hemen temiz havaya çıkarılmalı ve 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.
Nargile Zehirlenmesi Neden Olur?
“Nargile zehirlenmesi” tek bir tıbbi durumu tanımlayan kesin bir teşhis değildir. Nargile kullanımından sonra ortaya çıkan belirtiler farklı nedenlere bağlı olabilir. En sık dikkate alınması gereken nedenler karbonmonoksit, nikotin ve yoğun duman maruziyetidir.
Kömürden kaynaklanan karbonmonoksit
Nargile tütününü veya nargile karışımını ısıtmak için kullanılan kömür yanarken karbonmonoksit oluşturabilir. Karbonmonoksit renksiz ve kokusuz bir gaz olduğundan kişi maruz kaldığını çoğu zaman fark edemez.
Solunan karbonmonoksit kana geçtiğinde vücudun oksijeni taşıma ve kullanma düzenini bozar. Bunun sonucunda baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik, mide bulantısı, kusma, göğüs ağrısı ve bilinç değişikliği gibi belirtiler görülebilir.
Kömürün güvenli kullanımı ve havalandırma hakkında daha ayrıntılı bilgi için Nargile Kömürü: Doğru Kömür Seçimi ve Kullanımı başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Nikotin maruziyeti
Tütün içeren nargile ürünlerinde nikotin bulunur. Kısa süre içinde fazla miktarda nikotine maruz kalmak; mide bulantısı, kusma, terleme, halsizlik, baş dönmesi, baş ağrısı, çarpıntı ve huzursuzluk gibi belirtilere neden olabilir.
Nikotine alışık olmayan kişilerde bu şikâyetler daha erken hissedilebilir. Ancak nikotine alışık olmak, nargile kullanımını güvenli hâle getirmez.
Uzun süre ve yoğun biçimde duman solumak
Nargile seanslarının uzun sürmesi ve arka arkaya derin çekimler yapılması, solunan toplam duman miktarını artırabilir. Kapalı ve dumanlı bir ortamda geçirilen süre uzadıkça hem nargileyi kullanan kişinin hem de ortamda bulunan diğer kişilerin maruziyeti artabilir.
Kapalı ve yetersiz havalandırılan ortam
Nargilenin kapalı, küçük veya havalandırması yetersiz bir alanda kullanılması karbonmonoksit ve dumanın ortamda birikmesine neden olabilir. Aynı ortamda birden fazla kişide baş ağrısı, mide bulantısı veya sersemlik başlaması karbonmonoksit maruziyeti açısından önemli bir uyarıdır.
Nargiledeki su zehirli maddeleri tamamen süzmez Dumanın suyun içinden geçmesi, karbonmonoksit ve diğer zararlı maddelerin tamamen filtrelendiği anlamına gelmez. Tütün içermeyen veya bitkisel olarak sunulan ürünlerde bile kömür kullanılıyorsa karbonmonoksit oluşabilir.
Nargile Zehirlenmesi Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler maruz kalınan dumanın miktarına, ortamın havalandırmasına, seansın süresine ve kişinin sağlık durumuna göre değişebilir. Karbonmonoksit ve nikotin maruziyetinin bazı belirtileri birbirine benzediğinden kesin neden yalnızca belirtilere bakılarak anlaşılamaz.
Erken belirtiler
- Baş dönmesi ve sersemlik
- Baş ağrısı
- Mide bulantısı
- Halsizlik ve yorgunluk
- Terleme ve solgunluk
- Çarpıntı
- Uyku hâli
Ciddi belirtiler
- Bayılma veya bilinç kaybı
- Bilinç bulanıklığı
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısı
- Şiddetli veya sürekli kusma
- Yürüme ve denge bozukluğu
- Nöbet
Belirtileri yalnızca açlığa bağlamayın Açlık, susuzluk, yorgunluk veya sıcak ortam da baş dönmesine katkıda bulunabilir. Ancak nargile kullanımı sırasında başlayan baş ağrısı, bulantı ve sersemlik yalnızca açlığa bağlanmamalı; karbonmonoksit ve nikotin maruziyeti ihtimali dikkate alınmalıdır.
Baş Dönmesi ve Mide Bulantısı Neden Önemlidir?
Baş dönmesi ve mide bulantısı, karbonmonoksit maruziyetinin erken belirtileri arasında yer alabilir. Sorun, bu şikâyetlerin yorgunluk, açlık veya grip gibi başka durumlarla kolayca karıştırılabilmesidir.
Baş dönmesine şiddetli baş ağrısı, uyku hâli, denge kaybı, göğüs ağrısı veya bilinç bulanıklığı eşlik ediyorsa durum daha ciddi kabul edilmelidir. Kişinin “biraz dinlenince geçer” düşüncesiyle aynı ortamda kalması maruziyetin devam etmesine neden olabilir.
Nargileden Zehirlenme Şüphesinde Ne Yapılmalı?
Nargile sırasında baş dönmesi, mide bulantısı veya sersemlik başladığında seansa devam edilmemelidir.
- Nargile kullanımını hemen durdurun.
Daha fazla duman çekmeyin ve kömür bulunan alandan uzaklaşın.
- Temiz havaya çıkın.
Kapalı ortamdan ayrılın. Güvenliyse kapı ve pencereler açılarak ortam havalandırılabilir.
- Oturun veya güvenli bir yere uzanın.
Baş dönmesi sırasında düşme ve yaralanma riski bulunduğundan yürümeye çalışmayın.
- Araç kullanmayın.
Baş dönmesi, uyku hâli veya bilinç değişikliği bulunan kişi kendi imkânıyla araç kullanmamalıdır.
- Belirtileri takip edin.
Nefes darlığı, göğüs ağrısı, bilinç bulanıklığı, bayılma veya sürekli kusma olup olmadığını kontrol edin.
- Ciddi belirtilerde 112’yi arayın.
Zehirlenme hakkında danışmanlık için Sağlık Bakanlığı Ulusal Zehir Danışma Merkezi’nin 114 numaralı hattı da aranabilir.
Bilinci kapalı kişiye yiyecek veya içecek vermeyin Bilinci kapalı veya yeterince açık olmayan kişiye su, ayran, kahve, limon ya da şekerli içecek verilmemelidir. Kişi kusturulmaya çalışılmamalı; 112 görevlisinin talimatları takip edilmelidir.
Nargile Zehirlenmesine Ne İyi Gelir?
Nargile kullanımına bağlı olası karbonmonoksit veya nikotin maruziyetinde ilk yapılması gerekenler dumanla teması kesmek ve temiz havaya çıkmaktır. Ancak evde uygulanan yöntemler tıbbi tedavinin yerine geçmez.
Su, ayran, limonlu içecek, şeker, kahve veya soğuk duş karbonmonoksiti vücuttan anında çıkarmaz. Kişinin kendisini geçici olarak daha iyi hissetmesi de zehirlenme ihtimalini tamamen ortadan kaldırmaz.
Belirtiler devam ediyorsa, tekrar başlıyorsa veya şiddetleniyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Karbonmonoksit zehirlenmesinin tanısı ve tedavisi sağlık personeli tarafından yapılmalıdır.
Ne Zaman 112 Aranmalı?
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa beklenmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır:
- Bayılma veya bilinç kaybı
- Bilinç bulanıklığı veya konuşma bozukluğu
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısı
- Şiddetli veya giderek artan baş ağrısı
- Tekrarlayan veya durmayan kusma
- Nöbet veya kas kontrolünün bozulması
- Yürüme ve denge kaybı
- Temiz havaya çıkılmasına rağmen belirtilerin geçmemesi
- Aynı ortamda birden fazla kişinin benzer şikâyetler yaşaması
Hamileler, çocuklar, ileri yaştaki kişiler ile kalp, akciğer veya kansızlık problemi bulunan bireyler karbonmonoksit maruziyetinden daha ağır etkilenebilir. Bu gruplarda belirtiler hafif görünse bile tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.
Nargileden Zehirlenme Nasıl Önlenir?
Nargile dumanına ve kömür kaynaklı karbonmonoksite maruz kalmamanın en etkili yolu nargile ve diğer tütün ürünlerini kullanmamaktır. Ortamın havalandırılması veya daha az kömür kullanılması riski tamamen ortadan kaldırmaz.
Özellikle nargile kömürünün kapalı alanda yakılmaması gerekir. Kömür yakılan veya nargile kullanılan bir ortamda baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik ya da mide bulantısı hissediliyorsa ortam hemen terk edilmelidir.
Nargilenin genel sağlık etkileri hakkında ayrıntılı bilgi için Nargile Zararlı mı? Sağlığa Etkileri ve Riskleri başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Bir kez nargile içmekle zehirlenilir mi?
Tek kullanımdan sonra da karbonmonoksit veya yoğun nikotin maruziyetine bağlı belirtiler ortaya çıkabilir. Risk; kullanılan kömür miktarı, seansın süresi, çekim yoğunluğu, ortamın havalandırması ve kişinin sağlık durumuna göre değişir.
Nargileden sonra baş dönmesi normal mi?
Hayır. Baş dönmesi, vücudun dumandan veya içerdiği maddelerden olumsuz etkilendiğini gösterebilir. Nargilenin beklenen veya normal bir etkisi olarak kabul edilmemelidir.
Nargile neden mide bulandırır?
Mide bulantısı nikotin, karbonmonoksit veya yoğun duman maruziyetiyle ilişkili olabilir. Bulantı başladığında nargile kullanımına devam edilmemeli ve temiz havaya çıkılmalıdır.
Nargile zehirlenmesi uyuyunca geçer mi?
Uyku hâli karbonmonoksit maruziyetinde görülebilen bir belirtidir. Bu nedenle baş dönmesi, baş ağrısı ve sersemlik varken uyuyarak geçmesini beklemek güvenli değildir.
Nikotinsiz nargile zehirler mi?
Nikotin içermeyen bir karışım kullanılsa bile kömürün yanması karbonmonoksit oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle “nikotinsiz” veya “bitkisel” ifadeleri ürünün tamamen risksiz olduğu anlamına gelmez.
Nargileden zehirlenme ölümcül olabilir mi?
Ağır karbonmonoksit zehirlenmesi bilinç kaybı, nöbet, koma ve ölüme yol açabilir. Şiddetli belirtilerde vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır.
Sonuç
Nargileden zehirlenme mümkündür. Özellikle nargile kömürünün oluşturduğu karbonmonoksit, baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik ve bilinç değişikliği gibi belirtilere neden olabilir.
Nargile sırasında bu şikâyetlerden biri başladığında kullanıma devam edilmemeli ve temiz havaya çıkılmalıdır. Bayılma, nefes darlığı, göğüs ağrısı, bilinç bulanıklığı, nöbet veya geçmeyen belirtilerde 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.
Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Doktor muayenesinin, tıbbi teşhisin veya tedavinin yerine geçmez. Acil bir durumda 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayınız.